Avrupa'nın
başındaki dert: Kıbrıs

Çözümün önünde iki ciddi engel bulunuyor: Klerides ve Denktaş biri 82, diğeri 77 yaşında. Çok yaşlılar. Kendi aralarında çok iyi geçiniyorlar ve anlaşarak güvenli bir ortam yaratmak niyetindeler. Diğer yandan, onlarca yıldır adanın iki yanında anlaşmazlığı uzlaşılmaz boyutlara getiren de kendileri. Klerides adanın başkanlığını yaptığı hükümet tarafından yönetilen tek bir parça olduğunu iddia ediyor. Denktaş "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti" gerçeği üzerinde duruyor ama dünyada bunu Türkiye'den başka tanıyan ülke yok. Sorun şu, iki taraf ödün vererek dahi olsa anlaşmaya varabilir mi?

BM, 1972'den beri iki tarafı anlaşmaya götürebilmek için çok şey yaptı ama olmadı. Bir yandan da, birçok katiamın, iç savaşın olduğu bir dünyada Kıbrıs'ın kaderini belirlemek bu kadar da önemli mi diye soruluyor.

Evet önemli: Çünkü meseleyi önemli kılan Yunanistan ve Türkiye'nin varlığı. İki ülke de NATO üyesi ve Türkiye coğrafik olarak, müslüman olması nedeniyle önemli bir üye. Buna karşılık Yunanistan, Kıbrıs gibi Türkiye'nin de dahil olmak istediği Avrupa Birliği üyesi.

Bu yüzden bu tartışma AB'yi bu kadar ilgilendiriyor çünkü Polonya gibi ülkeleri içine alarak doğuya genişlemek istiyor. Yunanistan, Kıbrıs'ın topluluğa ilk girecek ülkeler arasında olması konusunda ısrar ediyor ve bunun gerçekleşmemesi ihtimalinde yayılma sürecini veto edeceğine dair tehdit ediyor. Bu belki bir blöf ama Türkiye'nin AB üyeliğine başvurusunun ileri götürülebilmesi için Kıbrıs sorununun çözülmesinden başka çaresi yok. Bugünkü Türkiye'nin başbakanı Bülent Ecevit aynı zamanda 1974'de adaya askeri birlik çıkartan başbakan. Geçen sonbaharda, eğer AB kuzey kesimini dışarda bırakarak Kıbrıs'ı üyeliğe kabul ederse, Türkiye'nin, adanın Türklere ait kısmını ilhak edeceği konusunda uyarıda bulundu.

İlhak Yunanistan ve Türkiye arasında bir savaş başlamasına sebep olabilir. Yunanistan'ın Kıbrıs gibi Türkiye kıyılarına yakın birçok adası varken, Türkiye ile bir savaşa girmesi akıllıca olmaz. Savaşa izin verilmese bile Türkiye'nin Kuzey Kıbrıs'ı topraklarına dahil etmesi NATO'yu sıkıntıya sokacak ve Türkiye'nin AB'ye girme şansını yokedecektir.

The Economist